Ατομική Προστασία & Υγιεινή

Τι περιλαμβάνει η ατομική προστασία;

Ο όρος ατομική προστασία περιλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων που δημιουργούν ένα κατάλληλο επίπεδο προστασίας μεταξύ του χρήστη και συγκεκριμένων κινδύνων.

• Ιατρικές και χειρουργικές μάσκες
• Αναπνευστήρες προστασίας FFP2 και FFP3
• Γάντια μίας χρήσης
• Προστατευτικά γυαλιά και προσωπίδες
• Άλλα Μέσα Ατομικής Προστασίας ανάλογα με την εφαρμογή

Μέσα Ατομικής Προστασίας – PPE

Ο διεθνής όρος Personal Protective Equipment (PPE) αναφέρεται σε εξοπλισμό που προορίζεται να προστατεύει τον χρήστη από συγκεκριμένους κινδύνους. Δεν έχουν όμως όλα τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται για λόγους υγιεινής ή πρόληψης την ίδια κανονιστική ταξινόμηση.

Η πραγματική κατηγορία και η προβλεπόμενη χρήση πρέπει να επιβεβαιώνονται από την επισήμανση και την τεκμηρίωση του συγκεκριμένου προϊόντος.

Ατομική προστασία και έλεγχος λοιμώξεων

Τα μέσα προστασίας αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων (infection prevention and control – IPC).

Η υγιεινή των χεριών, η κατάλληλη χρήση ΜΑΠ, η καθαριότητα του περιβάλλοντος και άλλα μέτρα εφαρμόζονται συμπληρωματικά ανάλογα με τις συνθήκες.

Ιατρικές και χειρουργικές μάσκες

Οι ιατρικές μάσκες (medical face masks) χρησιμοποιούνται για συγκεκριμένες εφαρμογές προστασίας σύμφωνα με την προβλεπόμενη χρήση τους. Διατίθενται σε διαφορετικούς τύπους και επίπεδα απόδοσης ανάλογα με τις προδιαγραφές του προϊόντος.

Δεν πρέπει να θεωρούνται τεχνικά ισοδύναμες με έναν αναπνευστήρα προστασίας μόνο επειδή καλύπτουν επίσης τη μύτη και το στόμα.

Αναπνευστήρες FFP2 & FFP3

Οι FFP2 και FFP3 filtering facepiece respirators είναι αναπνευστήρες προστασίας σωματιδίων με διαφορετικές απαιτήσεις απόδοσης. Μπορούν να χρησιμοποιούνται σε περιβάλλοντα όπου απαιτείται συγκεκριμένο επίπεδο αναπνευστικής προστασίας.

Η επιλογή μεταξύ FFP2 και FFP3 πρέπει να βασίζεται στον κίνδυνο και στην προβλεπόμενη εφαρμογή και όχι απλώς στην επιλογή της υψηλότερης κατηγορίας.

Η σωστή εφαρμογή της μάσκας

Ιδιαίτερα στους αναπνευστήρες προστασίας, η σωστή εφαρμογή στο πρόσωπο είναι κρίσιμη. Κενά γύρω από τη μύτη, τα μάγουλα ή το πηγούνι μπορούν να επιτρέψουν στον αέρα να παρακάμψει το υλικό φίλτρανσης.

Το κατάλληλο σχήμα και μέγεθος πρέπει επομένως να αξιολογούνται μαζί με την κατηγορία προστασίας.

Γάντια μίας χρήσης

Τα εξεταστικά γάντια χρησιμοποιούνται ως φραγμός μεταξύ των χεριών και δυνητικά μολυσματικών υλικών ή άλλων παραγόντων, όταν αυτό απαιτείται από τη συγκεκριμένη εργασία.

Υπάρχουν διαφορετικά υλικά και κατηγορίες γαντιών και η επιλογή πρέπει να βασίζεται στην προβλεπόμενη χρήση και στις απαιτήσεις προστασίας.

Νιτρίλιο, Latex και Vinyl

Νιτρίλιο, φυσικό latex και vinyl έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά εφαρμογής, ελαστικότητας, αντοχής και συμπεριφοράς κατά τη χρήση.

Το υλικό από μόνο του δεν αρκεί για να προσδιοριστεί η καταλληλότητα ενός γαντιού για κάθε ιατρική, εργαστηριακή ή επαγγελματική εφαρμογή.

Τα γάντια δεν αντικαθιστούν την υγιεινή χεριών

Η χρήση γαντιών δεν καταργεί την ανάγκη για σωστή υγιεινή των χεριών. Τα γάντια πρέπει να αλλάζονται όταν απαιτείται και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για διαδοχικές δραστηριότητες που μπορεί να προκαλέσουν μεταφορά μικροοργανισμών.

Μετά την αφαίρεσή τους εφαρμόζεται η προβλεπόμενη διαδικασία υγιεινής των χεριών.

Προστασία ματιών

Προστατευτικά γυαλιά και goggles μπορούν να χρησιμοποιούνται όταν υπάρχει κίνδυνος έκθεσης των οφθαλμών σε σταγονίδια, πιτσιλίσματα ή άλλους παράγοντες που καλύπτονται από την προβλεπόμενη χρήση τους.

Η κάλυψη, η εφαρμογή και οι τεχνικές προδιαγραφές πρέπει να αντιστοιχούν στον πραγματικό κίνδυνο.

Προσωπίδες προστασίας

Οι προσωπίδες (face shields) προσφέρουν κάλυψη μεγαλύτερου τμήματος του προσώπου και μπορεί να χρησιμοποιούνται ως πρόσθετο μέσο προστασίας σε κατάλληλες εφαρμογές.

Δεν αποτελούν από μόνες τους υποκατάστατο αναπνευστικής προστασίας όταν απαιτείται μάσκα ή αναπνευστήρας.

Συνδυασμός διαφορετικών ΜΑΠ

Σε ορισμένα περιβάλλοντα απαιτείται συνδυασμός διαφορετικών μέσων προστασίας. Η μάσκα, τα γυαλιά, η προσωπίδα και τα υπόλοιπα μέσα πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούνται χωρίς να επηρεάζεται η σωστή εφαρμογή του ενός από το άλλο.

Η απαιτούμενη διαμόρφωση καθορίζεται από τον κίνδυνο και το εφαρμοζόμενο πρωτόκολλο.

Υγιεινή των χεριών

Η υγιεινή των χεριών αποτελεί βασικό μέτρο για τον περιορισμό της μεταφοράς μικροοργανισμών. Ανάλογα με τις συνθήκες, πραγματοποιείται με πλύσιμο με σαπούνι και νερό ή με κατάλληλο προϊόν αντισηψίας.

Η σωστή τεχνική και η κάλυψη όλων των επιφανειών των χεριών είναι εξίσου σημαντικές με την επιλογή του προϊόντος.

Αντισηπτικά χεριών

Τα αντισηπτικά χεριών πρέπει να χρησιμοποιούνται σύμφωνα με την προβλεπόμενη χρήση, την απαιτούμενη ποσότητα και τον χρόνο εφαρμογής που καθορίζονται για το συγκεκριμένο προϊόν.

Η χρήση μεγαλύτερης ποσότητας ή η συχνότερη εφαρμογή δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως αποτελεσματικότερη από τη σωστή εφαρμογή σύμφωνα με τις οδηγίες.

Πότε προτιμάται πλύσιμο των χεριών;

Το πλύσιμο με σαπούνι και νερό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν τα χέρια είναι εμφανώς λερωμένα ή όταν αυτό προβλέπεται από το αντίστοιχο πρωτόκολλο.

Τα αντισηπτικά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως καθολικό υποκατάστατο του πλυσίματος σε κάθε περίσταση.

Αντισηψία και απολύμανση

Οι όροι αντισηψία και απολύμανση δεν είναι συνώνυμοι. Η αντισηψία αφορά κατάλληλα προϊόντα για εφαρμογή σε ζωντανούς ιστούς, ενώ η απολύμανση αφορά αντικείμενα και περιβαλλοντικές επιφάνειες.

Κάθε προϊόν πρέπει να χρησιμοποιείται αποκλειστικά στις εφαρμογές για τις οποίες έχει σχεδιαστεί.

Απολύμανση επιφανειών

Τα απολυμαντικά επιφανειών διαφοροποιούνται ως προς τη σύνθεση, το φάσμα δράσης, τη συγκέντρωση και τον απαιτούμενο χρόνο επαφής.

Πρέπει επίσης να εξετάζεται η συμβατότητα με τα υλικά της επιφάνειας, καθώς δεν είναι κάθε απολυμαντικό κατάλληλο για κάθε εξοπλισμό ή υλικό.

Καθαρισμός πριν από την απολύμανση

Καθαρισμός και απολύμανση είναι διαφορετικές διαδικασίες. Η παρουσία οργανικών ρύπων ή άλλων υπολειμμάτων μπορεί να επηρεάζει τη διαδικασία απολύμανσης.

Η σωστή σειρά και ο τρόπος εφαρμογής πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες του προϊόντος και το πρωτόκολλο του χώρου.

Πρόληψη ιώσεων και αναπνευστικών λοιμώξεων

Σε περιόδους αυξημένης κυκλοφορίας αναπνευστικών ιώσεων και λοιμώξεων, τα κατάλληλα μέτρα μπορούν να περιορίσουν την πιθανότητα έκθεσης και μετάδοσης.

Η επιλογή μέτρων εξαρτάται από το περιβάλλον, τον συνωστισμό, τον αερισμό, τη διάρκεια έκθεσης και την παρουσία ατόμων αυξημένου κινδύνου.

Αερισμός εσωτερικών χώρων

Ο αερισμός αποτελεί σημαντικό συμπληρωματικό μέτρο για τον περιορισμό της συγκέντρωσης αναπνευστικών σωματιδίων σε κλειστούς χώρους.

Τα μέσα ατομικής προστασίας δεν καταργούν τη σημασία του κατάλληλου αερισμού όταν υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης μέσω του αέρα.

Συνδυασμός μέτρων προστασίας

Κανένα μεμονωμένο προϊόν δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι μηδενίζει τον κίνδυνο λοίμωξης. Η πρόληψη βασίζεται στον κατάλληλο συνδυασμό μέτρων ανάλογα με τις πραγματικές συνθήκες.

Μάσκες, υγιεινή χεριών, αερισμός και περιβαλλοντική υγιεινή λειτουργούν συμπληρωματικά όπου απαιτούνται.

Ατομική προστασία σε χώρους υγείας

Σε ιατρεία, κλινικές, νοσοκομεία, εργαστήρια και άλλους χώρους υγείας, η επιλογή των κατάλληλων προϊόντων βασίζεται στην εκτίμηση κινδύνου και στο είδος της διαδικασίας.

Διαφορετικές δραστηριότητες μπορεί να απαιτούν διαφορετικό συνδυασμό μάσκας, γαντιών, προστασίας ματιών ή άλλων ΜΑΠ.

Ατομική προστασία στην καθημερινότητα

Σε οικιακούς και καθημερινούς χώρους, οι ανάγκες προστασίας είναι διαφορετικές από εκείνες ενός επαγγελματικού περιβάλλοντος υγείας.

Η επιλογή πρέπει να είναι αναλογική με τον πραγματικό κίνδυνο και να λαμβάνει υπόψη τις συνθήκες, τη διάρκεια έκθεσης και τα άτομα που βρίσκονται στον χώρο.

Φροντίδα ασθενών στο σπίτι

Κατά την κατ’ οίκον φροντίδα μπορεί να απαιτούνται προϊόντα ατομικής προστασίας και αυξημένα μέτρα υγιεινής ανάλογα με την κατάσταση του ασθενούς και το είδος της φροντίδας.

Ο φροντιστής πρέπει να ακολουθεί τις σχετικές οδηγίες επαγγελματία υγείας και τις κατάλληλες πρακτικές πρόληψης λοιμώξεων.

Προϊόντα μίας χρήσης

Προϊόντα που χαρακτηρίζονται ως single use προορίζονται για μία χρήση σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και δεν πρέπει να επαναχρησιμοποιούνται αυθαίρετα.

Η επαναχρησιμοποίηση μπορεί να επηρεάσει τόσο την υγιεινή όσο και τη λειτουργική απόδοση του προϊόντος.

Σωστή αφαίρεση των ΜΑΠ

Η προστασία δεν εξαρτάται μόνο από την τοποθέτηση αλλά και από τη σωστή αφαίρεση (doffing) των χρησιμοποιημένων μέσων.

Ο λανθασμένος χειρισμός της εξωτερικής επιφάνειας ενός χρησιμοποιημένου μέσου μπορεί να οδηγήσει σε επιμόλυνση των χεριών, του ρουχισμού ή του περιβάλλοντος.

Απόρριψη χρησιμοποιημένων προϊόντων

Τα χρησιμοποιημένα προϊόντα πρέπει να απορρίπτονται σύμφωνα με τον τύπο τους, το περιβάλλον χρήσης και τις εφαρμοζόμενες διαδικασίες διαχείρισης αποβλήτων.

Σε επαγγελματικούς χώρους υγείας μπορεί να ισχύουν ειδικότερες διαδικασίες για υλικά που έχουν έρθει σε επαφή με βιολογικούς παράγοντες.