Αεροστρώματα Κατακλίσεων

Τι είναι οι Κατακλίσεις ή Έλκη Πίεσης;

Τα έλκη πίεσης (pressure ulcers / pressure injuries), γνωστά συχνά ως κατακλίσεις, είναι εντοπισμένες βλάβες του δέρματος και των υποκείμενων ιστών που σχετίζονται με παρατεταμένη ή έντονη μηχανική φόρτιση και μπορεί να επηρεάζονται από παράγοντες όπως η πίεση και η διάτμηση.

Περιοχές πάνω από οστικές προεξοχές, όπως η ιερή χώρα και οι πτέρνες, απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή σε ασθενείς που παραμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα στο κρεβάτι.

Ποιοι ασθενείς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;

Ο κίνδυνος αυξάνεται ιδιαίτερα όταν το άτομο δεν μπορεί να αλλάζει μόνο του θέση ή περνά μεγάλο μέρος της ημέρας στο κρεβάτι.

• Κλινήρεις ασθενείς
• Άτομα με σημαντικά περιορισμένη κινητικότητα
• Ηλικιωμένοι με αυξημένες ανάγκες φροντίδας
• Ασθενείς με νευρολογικούς ή κινητικούς περιορισμούς
• Άτομα σε παρατεταμένη μετεγχειρητική ή άλλη περίοδο ακινησίας

Αξιολόγηση Κινδύνου

Η επιλογή επιφάνειας υποστήριξης πρέπει να αποτελεί μέρος μιας συνολικής εκτίμησης κινδύνου για έλκη πίεσης και όχι να βασίζεται μόνο στο εάν ο ασθενής είναι κλινήρης.

Η κινητικότητα, η κατάσταση του δέρματος, η υγρασία, η διατροφή, η γενική κλινική εικόνα και άλλοι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν τις ανάγκες πρόληψης.

Πώς λειτουργεί ένα Αερόστρωμα Κατακλίσεων;

Το σώμα υποστηρίζεται από αεροθαλάμους αντί για μία ενιαία συμβατική επιφάνεια. Η συμπεριφορά των αεροθαλάμων εξαρτάται από την τεχνολογία του συγκεκριμένου συστήματος.

Στόχος είναι η καλύτερη διαχείριση και ανακατανομή της πίεσης στα σημεία επαφής μεταξύ ασθενούς και στρώματος.

Alternating Pressure

Στα αεροστρώματα εναλλασσόμενης πίεσης, διαφορετικές ομάδες αεροθαλάμων φουσκώνουν και αποσυμπιέζονται διαδοχικά με τη βοήθεια ηλεκτρικής αντλίας.

Με αυτόν τον τρόπο μεταβάλλεται περιοδικά η κατανομή των σημείων φόρτισης κατά τη διάρκεια της κατάκλισης.

Στατική και Δυναμική Υποστήριξη

Οι επιφάνειες ανακατανομής πίεσης δεν λειτουργούν όλες με τον ίδιο τρόπο. Τα δυναμικά συστήματα χρησιμοποιούν ενεργές μεταβολές στους αεροθαλάμους, ενώ άλλες επιφάνειες βασίζονται κυρίως στα χαρακτηριστικά των υλικών και της κατασκευής τους.

Η κατάλληλη τεχνολογία πρέπει να επιλέγεται σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες του ασθενούς και την προβλεπόμενη χρήση του προϊόντος.

Κυψελωτά Αεροστρώματα – Bubble Type

Τα κυψελωτά αντικατακλιτικά αεροστρώματα διαθέτουν επιφάνεια με πολλαπλές κυψέλες αέρα και συνήθως τοποθετούνται επάνω από το υπάρχον στρώμα του κρεβατιού.

Πρόκειται συνήθως για πιο απλές διαμορφώσεις, όμως η πραγματική καταλληλότητα εξαρτάται από τις προδιαγραφές και την κατηγορία χρήσης που ορίζει ο κατασκευαστής.

Σωληνωτά Αεροστρώματα – Tubular Type

Τα σωληνωτά αεροστρώματα χρησιμοποιούν διαδοχικούς σωληνωτούς αεροθαλάμους και διατίθενται σε διαφορετικές διαμορφώσεις και ύψη.

Ανάλογα με το σύστημα, μπορεί να παρέχουν περισσότερες δυνατότητες ρύθμισης ή πρόσθετες λειτουργίες για ασθενείς με αυξημένες ανάγκες διαχείρισης πίεσης.

Bubble ή Tubular;

Η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται μόνο επειδή ένα σωληνωτό σύστημα φαίνεται περισσότερο εξελιγμένο ή επειδή ένα κυψελωτό είναι απλούστερο.

Πρέπει να συνεκτιμώνται ο κίνδυνος ελκών πίεσης, το βάρος, η κινητικότητα, η διάρκεια χρήσης και οι προδιαγραφές του συγκεκριμένου μοντέλου.

Overlay ή Πλήρες Αντικατακλιτικό Στρώμα;

Ορισμένα συστήματα είναι overlays και τοποθετούνται επάνω από το υπάρχον στρώμα, ενώ άλλα αποτελούν ολοκληρωμένες επιφάνειες αντικατάστασης στρώματος.

Η διάκριση είναι σημαντική για τη σωστή εγκατάσταση, το συνολικό ύψος της επιφάνειας και τη συμβατότητα με το κρεβάτι.

Διαστάσεις και Συμβατότητα με το Κρεβάτι

Πριν από την αγορά πρέπει να ελέγχονται το μήκος, το πλάτος και το ύψος του συστήματος σε σχέση με τις διαστάσεις του κρεβατιού.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε νοσοκομειακά κρεβάτια με αρθρωτές επιφάνειες ή πλευρικά προστατευτικά.

Συνολικό Ύψος Επιφάνειας

Η προσθήκη ενός overlay επάνω σε υπάρχον στρώμα αυξάνει το συνολικό ύψος στο οποίο βρίσκεται ο ασθενής.

Αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε σχέση με τα πλαϊνά προστατευτικά, τις μετακινήσεις του ασθενούς και τη συνολική ασφάλεια του κρεβατιού.

Μέγιστο Βάρος Ασθενούς

Κάθε σύστημα διαθέτει συγκεκριμένο όριο υποστηριζόμενου βάρους που πρέπει να ελέγχεται πριν από τη χρήση.

Η υπέρβαση των προδιαγραφών μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των αεροθαλάμων και την ικανότητα του συστήματος να παρέχει την προβλεπόμενη υποστήριξη.

Ρύθμιση Πίεσης

Ανάλογα με το μοντέλο, η αντλία μπορεί να επιτρέπει ρύθμιση της πίεσης ή του επιπέδου υποστήριξης σύμφωνα με το βάρος και τις απαιτήσεις του ασθενούς.

Η ρύθμιση πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και όχι με αυθαίρετη επιλογή μεγαλύτερης ή μικρότερης πίεσης.

Bottoming Out

Η ανεπαρκής υποστήριξη μπορεί να επιτρέψει στο σώμα να συμπιέσει υπερβολικά την επιφάνεια, με αποτέλεσμα ο ασθενής να πλησιάζει ή να έρχεται ουσιαστικά σε επαφή με την υποκείμενη βάση.

Η σωστή εγκατάσταση, η κατάλληλη πίεση και η τήρηση των ορίων βάρους είναι σημαντικές για την ορθή λειτουργία της επιφάνειας υποστήριξης.

Αντλία Αεροστρώματος

Η αντλία αποτελεί βασικό μέρος ενός ενεργού συστήματος εναλλασσόμενης πίεσης και πρέπει να λειτουργεί συνεχώς ή σύμφωνα με τις οδηγίες του συγκεκριμένου μοντέλου.

Πρέπει να τοποθετείται σωστά, να διαθέτει επαρκή αερισμό και να συνδέεται με το αερόστρωμα σύμφωνα με τις οδηγίες εγκατάστασης.

Κύκλος Εναλλαγής Πίεσης

Τα δυναμικά συστήματα λειτουργούν με συγκεκριμένο κύκλο εναλλαγής (alternating cycle), κατά τον οποίο μεταβάλλεται η πίεση στις ομάδες των αεροθαλάμων.

Η διάρκεια του κύκλου αποτελεί τεχνικό χαρακτηριστικό του συστήματος και πρέπει να αξιολογείται μαζί με τη συνολική σχεδίαση και την προβλεπόμενη χρήση του.

Θόρυβος Λειτουργίας

Επειδή η αντλία μπορεί να λειτουργεί για πολλές ώρες, ο θόρυβος αποκτά πρακτική σημασία ιδιαίτερα σε υπνοδωμάτια και περιβάλλοντα μακροχρόνιας κατ’ οίκον φροντίδας.

Το επίπεδο θορύβου πρέπει να εξετάζεται μαζί με την απόδοση, την αξιοπιστία και τις υπόλοιπες τεχνικές απαιτήσεις του συστήματος.

Στατική Λειτουργία

Ορισμένα πιο προηγμένα συστήματα μπορεί να διαθέτουν static mode, στο οποίο οι αεροθάλαμοι διατηρούν διαφορετικό τρόπο υποστήριξης από τον κανονικό κύκλο εναλλασσόμενης πίεσης.

Η λειτουργία πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο όταν προβλέπεται και σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή ή του επαγγελματία που διαχειρίζεται τη φροντίδα.

CPR Function

Ορισμένα συστήματα επαγγελματικότερης κατηγορίας μπορεί να διαθέτουν CPR valve ή CPR function για ταχεία αποσυμπίεση της επιφάνειας όταν απαιτείται καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση.

Η παρουσία και ο τρόπος λειτουργίας της δυνατότητας αυτής πρέπει να επιβεβαιώνονται στις τεχνικές προδιαγραφές του συγκεκριμένου μοντέλου.

Συναγερμοί και Ενδείξεις

Ανάλογα με το σύστημα, μπορεί να υπάρχουν οπτικές ή ηχητικές ενδείξεις για χαμηλή πίεση, τροφοδοσία ή άλλες καταστάσεις λειτουργίας.

Οι συναγερμοί μπορούν να είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι σε συστήματα που χρησιμοποιούνται για ασθενείς με υψηλότερες ανάγκες φροντίδας.

Κάλυμμα Αεροστρώματος

Ανάλογα με το μοντέλο, το αερόστρωμα μπορεί να διαθέτει αφαιρούμενο προστατευτικό κάλυμμα σχεδιασμένο για ευκολότερο καθαρισμό και φροντίδα.

Πρέπει να ελέγχονται τα χαρακτηριστικά του καλύμματος και οι προβλεπόμενες διαδικασίες καθαρισμού και απολύμανσης.

Υγρασία και Μικροκλίμα

Η υγρασία στην περιοχή επαφής του δέρματος με το κρεβάτι αποτελεί σημαντικό παράγοντα στη φροντίδα ενός ασθενούς που παραμένει κατακεκλιμένος.

Η διαχείριση ακράτειας, εφίδρωσης και άλλων πηγών υγρασίας πρέπει να αποτελεί μέρος του συνολικού πλάνου προστασίας του δέρματος.

Σεντόνια και Πρόσθετα Υλικά

Υπερβολικά πολλά ή παχιά υλικά ανάμεσα στον ασθενή και την επιφάνεια υποστήριξης μπορεί να επηρεάσουν τη λειτουργική συμπεριφορά του συστήματος.

Η στρώση σεντονιών, υποσέντονων και άλλων βοηθημάτων πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες του κατασκευαστή και τις ανάγκες νοσηλευτικής φροντίδας.

Το Αερόστρωμα προλαμβάνει μόνο του τις κατακλίσεις;

Όχι. Ένα αντικατακλιτικό αερόστρωμα αποτελεί ένα μέρος της συνολικής στρατηγικής πρόληψης και δεν εξαλείφει από μόνο του τον κίνδυνο ανάπτυξης ελκών πίεσης.

Η φροντίδα πρέπει να περιλαμβάνει συστηματική αξιολόγηση του ασθενούς και τα υπόλοιπα μέτρα που κρίνονται απαραίτητα.

Αλλαγή Θέσης Ασθενούς

Η χρήση κατάλληλης επιφάνειας υποστήριξης δεν σημαίνει ότι ο ασθενής δεν χρειάζεται πλέον επανατοποθέτηση ή αλλαγές θέσης.

Η συχνότητα και ο τρόπος επανατοποθέτησης πρέπει να εξατομικεύονται ανάλογα με την κατάσταση, την ανοχή και το συνολικό πλάνο φροντίδας.

Έλεγχος του Δέρματος

Η τακτική παρακολούθηση του δέρματος είναι απαραίτητη ακόμη και όταν χρησιμοποιείται προηγμένο σύστημα εναλλασσόμενης πίεσης.

Ερυθρότητα που επιμένει, αλλαγές στο δέρμα, πόνος ή άλλη ύποπτη βλάβη πρέπει να αξιολογούνται έγκαιρα από κατάλληλο επαγγελματία υγείας.

Διατροφή και Ενυδάτωση

Η κατάσταση θρέψης και ενυδάτωσης αποτελεί μέρος της συνολικής αξιολόγησης ενός ασθενούς που διατρέχει κίνδυνο ανάπτυξης ελκών πίεσης.

Το αντικατακλιτικό αερόστρωμα δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη διατροφική αξιολόγηση και τις κατάλληλες παρεμβάσεις όταν αυτές απαιτούνται.

Ακράτεια και Προστασία Δέρματος

Η παρατεταμένη έκθεση του δέρματος σε υγρασία μπορεί να επιβαρύνει την κατάσταση ενός κλινήρους ασθενούς.

Η σωστή υγιεινή, η διαχείριση της ακράτειας και η κατάλληλη προστασία του δέρματος πρέπει να εφαρμόζονται παράλληλα με τη διαχείριση της μηχανικής πίεσης.

Τριβή και Διάτμηση

Εκτός από την πίεση, οι μηχανικές δυνάμεις που αναπτύσσονται όταν ο ασθενής γλιστρά ή μετακινείται επάνω στην επιφάνεια μπορούν να επιβαρύνουν τους ιστούς.

Η σωστή τοποθέτηση και οι κατάλληλες τεχνικές μετακίνησης του ασθενούς αποτελούν σημαντικό μέρος της πρόληψης τραυματισμού του δέρματος και των υποκείμενων ιστών.

Αερόστρωμα όταν υπάρχουν ήδη Κατακλίσεις

Όταν υπάρχει ήδη έλκος πίεσης, η επιλογή επιφάνειας υποστήριξης πρέπει να εντάσσεται στο συνολικό θεραπευτικό πλάνο και να λαμβάνει υπόψη την κατάσταση του τραύματος και του ασθενούς.

Δεν είναι σωστό να θεωρείται ότι οποιοδήποτε αερόστρωμα είναι κατάλληλο για κάθε βαθμό ή μορφή υπάρχουσας κατάκλισης.

Πρόληψη και Θεραπεία δεν είναι το ίδιο

Ένα σύστημα που προορίζεται για πρόληψη σε ασθενείς συγκεκριμένου κινδύνου δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως κατάλληλο για τη διαχείριση εγκατεστημένων ελκών πίεσης.

Η επίσημη προβλεπόμενη χρήση και οι προδιαγραφές του κατασκευαστή πρέπει να ελέγχονται πριν από την επιλογή.

Επαγγελματική Αξιολόγηση

Σε ασθενείς με υπάρχουσες δερματικές βλάβες, σημαντική ακινησία ή υψηλό κίνδυνο, είναι ιδιαίτερα σημαντική η αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.

Η επιλογή του συστήματος πρέπει να αποτελεί μέρος εξατομικευμένου πλάνου πρόληψης ή διαχείρισης των ελκών πίεσης.

Συνεχής Λειτουργία της Αντλίας

Σε πολλά συστήματα alternating pressure, η αντλία αποτελεί ενεργό μέρος της λειτουργίας και δεν πρέπει να αποσυνδέεται αυθαίρετα.

Ακολουθήστε τις οδηγίες του συγκεκριμένου μοντέλου σχετικά με τη συνεχή λειτουργία, τη διακοπή ρεύματος και την επαναφορά του συστήματος.

Διακοπή Ρεύματος

Σε περίπτωση διακοπής ηλεκτρικής τροφοδοσίας, η συμπεριφορά του αεροστρώματος εξαρτάται από τη σχεδίαση του συστήματος και τη διάρκεια της διακοπής.

Οι φροντιστές πρέπει να γνωρίζουν τις σχετικές οδηγίες του κατασκευαστή και το κατάλληλο πλάνο αντιμετώπισης για τον συγκεκριμένο ασθενή.

Σωληνώσεις Αέρα

Οι σωλήνες που συνδέουν την αντλία με το αερόστρωμα πρέπει να παραμένουν σωστά συνδεδεμένοι και χωρίς τσακίσματα ή συμπίεση.

Διαρροή ή απόφραξη μπορεί να επηρεάσει την πλήρωση των αεροθαλάμων και τη σωστή λειτουργία του συστήματος.

Καθαρισμός Αεροστρώματος

Η επιφάνεια πρέπει να καθαρίζεται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και το περιβάλλον στο οποίο χρησιμοποιείται.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε περίπτωση ρύπανσης από σωματικά υγρά ή όταν το σύστημα χρησιμοποιείται σε οργανωμένο περιβάλλον φροντίδας.

Έλεγχος για Διαρροές

Αεροθάλαμοι, σωληνώσεις και συνδέσεις πρέπει να ελέγχονται όταν παρατηρείται απώλεια πίεσης ή διαφορετική συμπεριφορά από τη συνήθη.

Η συνεχιζόμενη χρήση συστήματος με εμφανή βλάβη μπορεί να μην παρέχει την προβλεπόμενη υποστήριξη στον ασθενή.

Ανταλλακτικοί Αεροθάλαμοι

Σε ορισμένα σωληνωτά συστήματα μπορεί να προβλέπεται αντικατάσταση μεμονωμένων αεροθαλάμων ή άλλων εξαρτημάτων.

Η δυνατότητα αυτή εξαρτάται από το μοντέλο και πρέπει να χρησιμοποιούνται συμβατά ανταλλακτικά σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή.

Αεροστρώματα για Κατ’ Οίκον Νοσηλεία

Στο σπίτι, το σύστημα πρέπει να είναι κατάλληλο όχι μόνο για τον ασθενή αλλά και για τις πραγματικές δυνατότητες του φροντιστή να το εγκαθιστά, να το ελέγχει και να το διατηρεί σωστά.

Η απλότητα λειτουργίας, η πρόσβαση στην αντλία και η δυνατότητα καθαρισμού αποκτούν ιδιαίτερη σημασία στη μακροχρόνια φροντίδα.

Χρήση σε Μονάδες Φροντίδας

Σε δομές μακροχρόνιας φροντίδας ή άλλους επαγγελματικούς χώρους μπορεί να απαιτούνται διαφορετικές προδιαγραφές ως προς την αντοχή, τον καθαρισμό και τις λειτουργίες παρακολούθησης.

Η επιλογή πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη συχνότητα χρήσης και τα πρωτόκολλα του συγκεκριμένου περιβάλλοντος.

Μακροχρόνια Χρήση

Για ασθενείς που αναμένεται να παραμείνουν κλινήρεις για μεγάλο χρονικό διάστημα, η αξιολόγηση πρέπει να περιλαμβάνει και την πρακτικότητα της καθημερινής λειτουργίας.

Θόρυβος, καθαρισμός, ανταλλακτικά, αντλία, κάλυμμα και τεχνική υποστήριξη μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά κριτήρια μακροχρόνιας χρήσης.